Παραπονεμένα τα λόγια μας σήμερα! Έφυγε γιά τα “Ζαρακατρανέμια” ο μεγάλος μας συνθέτης Γιάννης Μαρκόπουλος… (videos)

Πέθανε ο συνθέτης Γιάννης Μαρκόπουλος

Ο μουσικός νοσηλευόταν διασωληνωμένος σε ΜΕΘ του νοσοκομείου «Αλεξάνδρα»

Πέθανε ο συνθέτης Γιάννης Μαρκόπουλος

Εφυγε από τη ζωή ο συνθέτης Γιάννης Μαρκόπουλος σε ηλικία 84 ετών. 

Ο μουσικός νοσηλευόταν από τις αρχές Μαΐου στο νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» και ήταν διασωληνωμένος σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. 

Η ζωή και το έργο του

Ο Γιάννης Μαρκόπουλος ήταν ευρέως αναγνωρισμένος ως ένας από τους σημαντικότερους Ελληνες συνθέτες. Γεννήθηκε το 1939 στο Ηράκλειο Κρήτης. Πατέρας του ήταν ο Γεώργιος Μαρκόπουλος και μητέρα του η Ειρήνη Αεράκη. Πέρασε τα παιδικά του χρόνια στην Ιεράπετρα, και έκανε τα πρώτα του μουσικά μαθήματα στη θεωρία και στο βιολί σε ωδείο της περιοχής

Το 1956 συνέχισε τις μουσικές σπουδές του στο Ωδείο Αθηνών, με τον συνθέτη Γεώργιο Σκλάβο και τον καθηγητή του βιολιού Joseph Bustidui. Την ίδια περίοδο εισήχθη στο Πάντειο Πανεπιστήμιο για κοινωνικές και φιλοσοφικές σπουδές ενώ παράλληλα συνέθεσε μουσική για το θέατρο, τον κινηματογράφο και το χορό.

Το 1959 συνέθεσε τα Τρία σκίτσα για χορό που ηχογραφήθηκαν συμφωνική ορχήστρα της ΕΙΡ. Το 1963 βραβεύτηκε για την μουσική του στις Μικρές Αφροδίτες του Νίκου Κούνδουρου, στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, και τον ίδιο χρόνο ανέβηκαν από νέα χορευτικά σύνολα τα μουσικά του έργα Θησέας, Χιροσίμα και τα Τρία σκίτσα για χορό.

Η ζωή και οι συνθέσεις στο Λονδίνο

Το 1967 επιβάλλεται στην Ελλάδα η δικτατορία και ο Γιάννης Μαρκόπουλος αναχωρεί για το Λονδίνο. Εκεί εμπλουτίζει τις μουσικές του γνώσεις με την Αγγλίδα συνθέτρια Elisabeth Lutyens και συνθέτει την κοσμική καντάτα Hλιος ο πρώτος, σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη. Την ίδια περίοδο γνωρίζεται με τους συνθέτες Ιάννη Ξενάκη και Γιάννη Χρήστου.

Στο Λονδίνο συνθέτει ακόμα τους Χρησμούς, για συμφωνική ορχήστρα, και τους πρώτους Πυρρίχιους χορούς Α, Β, Γ, (από τους 24 που ολοκλήρωσε το 2001), οι οποίοι παίζονται, το 1968, από την ορχήστρα Concertante του Λονδίνου στο Queen Elizabeth Hall. Τότε γράφει και τη μουσική για την Τρικυμία του Σαίξπηρ, που ανεβαίνει από το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας, σε σκηνοθεσία David Jones με τον Sir John Clemens.

Το 1969 επιστρέφει στην Αθήνα και συνεργάζεται με ποιητές, νέους τραγουδιστές και μουσικούς.

Στην αρχή της δεκαετίας του 1970 παρουσιάζει μουσικά έργα που θεωρούνται τομή στην ελληνική μουσική.

Λίγο αργότερα ιδρύει την ορχήστρα Παλίντονος αρμονία, που αποτελείται από όργανα συμφωνικά και ελληνικά. Παρουσιάζει τα έργα του στο στούντιο Λήδρα και αργότερα στη μπουάτ «Κύτταρο», με νέους τραγουδιστές και μουσικούς.https://www.youtube.com/embed/OFwIF0rVXBI

Τα τραγούδια του, όπως οι Οχτροί, τα Λόγια και τα χρόνια, τα Χίλια μύρια κύματα, η Λένγκω (Ελλάδα), ο Γίγαντας, το Κάτω στης Μαργαρίτας το αλωνάκι, το Καφενείον η Ελλάς, το Ο τόπος μας είναι κλειστός, τα Παραπονεμένα λόγια, το Μιλώ για τα παιδιά μου και πολλά άλλα, γίνονται σύμβολα και μύθοι. Το ίδιο άλλωστε συμβαίνει με τα μουσικά του έργα Ελεύθεροι Πολιορκημένοι, Ο Στράτης ο Θαλασσινός ανάμεσα στους Αγάπανθους, Ήλιος ο Πρώτος, Χρονικό, Ιθαγένεια, Οροπέδιο, Θητεία και Μετανάστες – σε ποίηση και στίχους Σολωμού, Σεφέρη, Ελύτη, Κ.Χ. Μύρη, Μιχ. Κατσαρού, Ελευθερίου, Σκούρτη, Θεοδωρίδη αλλά και δικούς του.

Το 1976 συνθέτει τη μουσική για την τηλεοπτική σειρά του ΒΒC, Who Pays the Ferryman? και το μουσικό θέμα φτάνει στη κορυφή των αγγλικών charts, αποκτώντας διεθνή φήμη. 

Το 1977 έρχονται «Oι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» βασισμένοι στο ποίημα του Διονυσίου Σολωμού που παρουσιάζεται την ίδια χρονιά ενώπιον 22.000 νέων σε στάδιο της Αθήνας υπό την διεύθυνση του συνθέτη. 

Ο συνθέτης έκανε αλλεπάλληλα ταξίδια ανά τον κόσμο, δίνοντας συναυλίες σε ΗΠΑ, Καναδά, Σουηδία, Ολλανδία, Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία, Βέλγιο, Αγγλία καθώς και διάφορες πόλεις της Ρωσίας και της Αυστραλίας.

Τον Ιανουάριο του 1981 ενώνεται και στη ζωή με την τραγουδίστρια και συνεργάτιδά του Βασιλική Λαβίνα και γεννιέται η κόρη τους Ελένη. 

Το 1994 παρουσιάζεται ένα από τα σημαντικότερα έργα του, η Λειτουργία του Ορφέα, που παρουσιάζεται στο Palais des Beaux-Arts των Βρυξελλών. 

Ανάμεσα στα αναγνωρισμένα έργα του είναι:

  • Η Ανα-γέννηση-Κρήτη ανάμεσα σε Βενετιά και Πόλη, παραγγελία του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών που ανέβηκε στην αίθουσα Φίλων της Μουσικής σε τρεις παραστάσεις το 1995 και στη συνέχεια το 1997 από το θέατρο Palais des Beaux-Arts με τα συμφωνικά σύνολα της Ραδιοφωνίας των Βρυξελλών και σολίστ, υπό την διεύθυνση του συνθέτη και απευθείας μετάδοση από το πρώτο τηλεοπτικό κανάλι της Βελγικής τηλεόρασης.
  • Η όπερα Ερωτόκριτος και Αρετή, λιμπρέτο του συνθέτη βασισμένο σε επιλογή στίχων από το ερωτικό έπος του Βιτσέντζου Κορνάρου Eρωτόκριτος της Κρητικής Αναγέννησης, που ηχογραφήθηκε από τα συμφωνικά σύνολα της Ραδιοφωνίας των Βρυξελλών υπό την διεύθυνση του μαέστρου Michel Tilkin ,
  • Το κονσέρτο για πιάνο Σχήματα σε κίνηση (Shapes in Motion) που ηχογραφήθηκε από την Συμφωνική Ορχήστρα της όπερας της Γάνδης υπό την διεύθυνση του Edwig Abrath (έκδοση από την Εταιρία Naxos)
  • Το Τρίπτυχο για φλάουτο έγχορδα και άρπα 
  • Τα Ευήλια τοπία (φαντασία για σόλο φλάουτο) που ηχογραφήθηκε από τους σολίστες των Βρυξελλών και τον βιρτουόζο φλαουτίστα Marc Grauwels (έκδοση από την Naxos), οι 16 Πυρρίχιοι συμφωνικοί

Η διαδρομή 60 χρόνων στην ελληνική μουσική με διαχρονική πυξίδα την «επιστροφή στις ρίζες»

Γιάννης Μαρκόπουλος: Η  διαδρομή 60 χρόνων στην ελληνική μουσική με διαχρονική πυξίδα την «επιστροφή στις ρίζες»

Ο σπουδαίος μουσικοσυνθέτης ιχνηλάτησε την πορεία της Ελλάδας στο μέλλον, επιστρέφοντας στο ιστορικό παρελθόν, τις «ρίζες» και διακήρυττε πάντα τη θέση του για «επιστροφή στις ρίζες», αφομοιώνοντας την παράδοση στο καλλιτεχνικό του έργο.

Από νωρίς άνοιξε τον προσωπικό του δρόμο στην ελληνική μουσική, προτείνοντας με έμφαση «Επιστροφή στις Ρίζες», σύνθημα που πήρε τις διαστάσεις κινήματος τέχνης.

Οι παράμετροι αυτού του μουσικού κινήματος στήριζαν, παράλληλα, τις φιλοσοφικές του απόψεις, που συνδυάζονταν με τις κοινωνικές προτάσεις για τη ζωή και την τέχνη.

Το κίνημα αυτό ο Γιάννης Μαρκόπουλος το όριζε ως «σχεδιασμό του μέλλοντος, με στοιχεία από άφθαρτες πηγές της ζωντανής μας παράδοσης, σε συνδυασμό με επιλεγμένες σύγχρονες πληροφορίες τέχνης».

Για τη διαδρομή του σύγχρονου Ελληνισμού, είχε μιλήσει το 2011 στην ΕΡΤ και τη Βίκυ Φλέσσα. Συνάντησε τη «Λένγκω» – Ελλάδα, θυμήθηκε τις εμβληματικές ερμηνείες των τραγουδιών του, τους μεγάλους ποιητές, τους αρχαίους φιλοσόφους και ιχνηλάτησε την πορεία της χώρας στο μέλλον, με συνοδοιπόρο τον Πολιτισμό και οδηγό τη φράση του Διονυσίου Σολωμού «Πάντ’ ανοιχτά, παντ’ άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου!».

Ο Παύλος Παυλίδης και τα «Ξύλινα Σπαθιά»

«Ο Γιάννης Μαρκόπουλος καταφέρνει ν’ ακούγεται το ασύλληπτο σαν φυσιολογικό, ενώνει την Ανατολή με τη Δύση και επαναπροσδιορίζει την ελληνικότητα ανοίγοντας ορίζοντες».

Αυτά είχε πει ο άλλοτε frontman των «Ξύλινων Σπαθιών», Παύλος Παυλίδης, στην παρουσίαση του νέου του δίσκου «Πέρα από τη Θάλασσα», τον περασμένο Φεβρουάριο στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση.

Ο Παύλος Παυλίδης έκανε το δικό του ταξίδι μέσα από το σπουδαίο έργο του Γιάννη Μαρκόπουλου, «ξαναζωντανεύοντας» με έναν εντελώς διαφορετικό ήχο κορυφαία τραγούδια του. Συγκεκριμένα, τα τοποθετεί σε ένα σύγχρονο ηχητικό περιβάλλον, φροντίζοντας, παράλληλα, ώστε να μην απομακρυνθούν από τη βαθιά ουσία τους.

Η συνεργασία τους «γεννήθηκε» το 2019, όταν η κόρη του συνθέτη, Λένγκα Μαρκοπούλου, μετέφερε στον τραγουδοποιό την επιθυμία του πατέρα της να διασκευάσει εκείνος τραγούδια του.

Τέσσερα χρόνια μετά, ο Παύλος Παυλίδης και ο σκηνοθέτης, Χρήστος Σαρρής έστησαν μία μουσική παράσταση στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης, γεμάτη αναμνήσεις, έντονα συναισθήματα αλλά και ανεξερεύνητα ηχητικά τοπία.

«Το 2019 γεννήθηκε η ιδέα από την κόρη μου, Λέγκα της συνάντησης δύο μουσικών κόσμων. Η περιδιάβαση του Παύλου Παυλίδη στο δικό μου έργο. Μια προσέγγιση στη μουσική μου μέσα από τη δική του ευαίσθητη και ανήσυχη ματιά.

Έδωσα στον Παύλο τη συναίνεσή μου να σχεδιάσει το ταξίδι του χωρίς να συμμετέχω ενεργά, παραμένοντας σταθερά σε απόσταση για όλο το διάστημα της εργασίας αυτής, για να μπορέσει να οραματιστεί και να χαράξει μια προσωπική πορεία μέσα σε αυτό, ώστε να προκύψει μια πραγματική συνάντηση.

Το ταξίδι του Παύλου στα ίχνη της διαδρομής μου μετουσιώνεται στη δισκογραφική δουλειά “Πέρα από τη θάλασσα”. Ευχαριστώ τον Παύλο για την αγάπη που έδειξε στο έργο μου και με την οποία αντιμετώπισε αυτή τη δουλειά, καθώς και όλους όσοι εργάστηκαν για την πραγματοποίησή της», ανέφερε το μήνυμα του Γιάννη Μαρκόπουλου.

Σημειώνεται, τέλος, ότι στις 20 Σεπτεμβρίου 2022 γιόρτασε στο Ηρώδειο 60 χρόνια μουσικής παρουσίας. Ο Κρητικός συνθέτης παρουσίασε μία ανθολογία από τους κύκλους τραγουδιών που σφράγισε με την υπογραφή του.

Γιάννης Μαρκόπουλος: Το «Ζαβαρακατρανέμια» που όλοι τραγουδούν αλλά δεν ξέρουν τι σημαίνει

Από τους τελευταίους των μεγάλων Ελλήνων συνθετών, Γιάννης Μαρκόπουλος, έφυγε από τη ζωή αφήνοντας παρακαταθήκη ένα πολύ σπουδαίο έργο. Δεκάδες συνθέσεις του τραγουδήθηκαν από σημαντικούς καλλιτέχνες, όμως, είναι ένα τραγούδι που παραμένει διαχρονικό, όχι μόνο για το ύφος του ή για τη σπουδαία φωνή του Νίκου Ξυλούρη, αλλά και για τους στίχους του. Πρόκεται για το […]

Ο τελευταίος των μεγάλων Ελλήνων συνθετών, Γιάννης Μαρκόπουλος, έφυγε από τη ζωή αφήνοντας παρακαταθήκη ένα πολύ σπουδαίο έργο. Δεκάδες συνθέσεις του τραγουδήθηκαν από σημαντικούς καλλιτέχνες, όμως, είναι ένα τραγούδι που παραμένει διαχρονικό, όχι μόνο για το ύφος του ή για τη σπουδαία φωνή του Νίκου Ξυλούρη, αλλά και για τους στίχους του.

Πρόκεται για το «Ζαβαρακατρανέμια», ένα τραγούδι που έγραψε ο Γιάννης Μαρκόπουλος και που εντάχθηκε στο δίσκο «Επιχείρισις Απόλλων» μέσα στη Χούντα, το 1968.

Ενα… περίεργο τραγούδι με στίχους που λίγοι καταλαβαίνουν, καθώς είναι γραμμένο σε άλλη γλώσσα. Ισως δε αυτό να έγινε γιατί το τραγούδι τότε δεν μπορούσε να εκφραστεί ελεύθερα καθώς η Χούντα έκανε λογοκρισία.

Οποιος όμως καταλάβει τι λέει αντιλαμβάνεται και το μεγαλείο του συγκεκριμένου τραγουδιού που έγινε ακόμη πιο μοναδικό με τη φωνή του Αρχάγγελου της Κρήτης, Νίκου Ξυλούρη.

Ας δούμε όμως ορισμένες από τις λέξεις και το νόημά τους.

Ζαβαρακατρανέμια: Η λέξη δεν σημαίνει απολύτως τίποτα μόνη της. Αποτελείται από τρία συνθετικά: Ζάβαρα, δηλαδή Λάβαρα, Κάτρα, δηλαδή Μαύρα (π.χ κατράμι) και τέλος Νέμια, δηλαδή Άνεμος ή Ανέμισαν. Οπότε έχουμε τον στίχο «Λάβαρα Μαύρα Ανέμισαν» παραφρασμένο και συμπτηγμένο σε μία μόνο λέξη.

Και είναι το μήνυμα του στιχουργού και συνθέτη για την κατάσταση που επικρατεί την εποχή εκείνη.

Ίλεος: Έλεος

Λάμα: Το μαχαίρι

Νάμα: Μάνα

Νέμια: Ανέμισαν

Ο ίδιος ο Γιάννης Μαρκόπουλος αναφέρει σε συνέντευξή του στην τότε ΕΤ1 μία άλλη εκδοχή:

Η λέξη »αλληλούια» δεν είναι η γνωστή εβραϊκή λέξη άλλα η ελληνική λέξη αλληλουχία.

Η λέξη »Ζάβαρα» προέρχεται από τη λέξη Ζευς που πολύ συχνά χρησιμοποιούν οι Κρητικοί.

Η λέξη νάμα σημαίνει βάπτισμα

Η λέξη Λάμα σημαίνει λάμα(μαχαιριού)…!!!!

Η λέξη νέμια σημαίνει ηρεμία

Η λέξη Ίλεος σημαίνει σπλαχνικός.

Σε συνέντευξή του στον Λευτέρη Παπαδόπουλο, ο ίδιος ανέφερε ότι χρησιμοποίησε τις λέξεις «ζάβαρα» αντί για λάβαρα, «κάτρα» αντί για μαύρα, «νέμια» αντί για ανέμισαν.

Στην συζήτηση που είχε με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, αποκάλυψε χαρακτηριστικά:  «Όταν έγραψα το Ζαβαρακατρανέμια μέσα στη δεκαετία του ’60, γύρω στο ’66, είναι ένα από τα μέρη μίας μουσικής τελετής που λέγεται “Ιδού ο Νυμφίος έρχεται”, το οποίο διατηρώ ακόμη ανέκδοτο. Κι έμεινε αυτό το τραγούδι όπου περιέχει πάρα πολλές σημαντικές λέξεις που είναι καθαρά ελληνικές. Ας το εξηγήσω, για πρώτη φορά, γίνεται σε αυτήν την εκπομπή, δεν το χω ξαναπεί.

Το αλληλούια δεν είναι εβραϊκή λέξη, είναι η αλληλουχία κι έφυγε το Χ. Αλληλουχία, τόσο απλό. Το Ίλεως είναι το ίλεως, Ζάβαρα είναι -όπως καμιά φορά λέμε στην Κρήτη ‘’Μα το Ζα’’, το Δία.  Είναι μία εικόνα, όχι ακριβώς του Δία, αλλά μία εικόνα μέσα από τη ζωή του. Το Ζήτα παίζει τεράστιο ρόλο και είναι μία λέξη πάρα πολύ και βαθιά και αρχαία που έχουν χρησιμοποιήσει πολλές φορές σε θέματα εμπόλεμης κατάστασης. Λάμα είναι η κόψη του μαχαιριού, το νάμα είναι βάπτισμα, νέμια η ησυχία, αλλά όλες αυτές οι λέξεις μαζί ήταν μία έντονη διαμαρτυρία. Και αυτό το θέμα είναι πάλι ποίηση, αλλά έχει μία έντονη διαμαρτυρία», εξήγησε.

Δείτε το βίντεο από την ταινία «Επιχείρηση Απόλλων» με την Ελενα Ναθαναήλ:

Ακούστε το εκπληκτικό αυτό τραγούδι και τη μοναδική ερμηνεία του μεγάλου Νίκου Ξυλούρη:

Μητσοτάκης για Μαρκόπουλο: Τον αποχαιρετούμε με ευγνωμοσύνη για όσα μας πρόσφερε – Ένα πλήγμα για τον πολιτισμό μας

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποχαιρετά τον σπουδαίο Έλληνα συνθέτη, Γιάννη Μαρκόπουλο. «Τα λόγια δεν μπορούν παρά να είναι “παραπονεμένα” για την απώλεια του συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλου. Ένα πλήγμα για τον πολιτισμό μας, που χάνει έναν πιστό υπηρέτη του. Αλλά και για την κοινωνία μας και την αγαπημένη του Κρήτη, που χάνει μία ευγενική μορφή της», αναφέρει σε δήλωσή του ο πρόεδρος της ΝΔ, Κυριάκος Μητσοτάκης για την απώλεια του Γιάννη Μαρκόπουλου.

Και επισημαίνει: «Επί δεκαετίες, ο Γιάννης Μαρκόπουλος συνόδευσε τη νεοελληνική ζωή με τις μελωδίες του. Μελοποιώντας αξεπέραστα ποιήματα. Συνθέτοντας πρωτοποριακά έργα για το θέατρο και τον κινηματογράφο. Και ενώνοντας τους συμφωνικούς με τους παραδοσιακούς ήχους, σε ένα κίνημα που ο ίδιος όρισε ως “επιστροφή στις ρίζες για τον σχεδιασμό του μέλλοντος”.

Τον αποχαιρετούμε με ευγνωμοσύνη για όσα μας πρόσφερε τόσο μέσα από τη μουσική διαδρομή του, όσο και με την αξιοπρεπή δημόσια παρουσία του. Ειλικρινή συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους πολλούς φίλους του», καταλήγει στη δήλωσή του ο κ. Μητσοτάκης.

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.

GNN WORLD CORPORATION.
ANOTHER LEADING PROJECT BY NEWSTIMES CORPORATION.
39 Draycott Place , Chelsea , London, England, SW3 2SH , UK
info@gnn.world

GNN WORLD , is a member of the Leading European Digital Media Group , NewsTimes Corporation. It 's H/Q are based in Central London . We operate seven independent local newsrooms and tv studios all over the world. In London , Athens , Nicosia , New York , Brussels , Melbourne and Johannesburg . We also have a network of cooperative local media in more than 100 local greek communities. Our vision is to become the largest and more reliable Global Greeks' and Global Greek , News Network , covering the entire activities of the 20 million Greeks on the planet! To be the Global Hellenism powerful voice!